getij

Eigenschappen

Voorkeurslabelgetij
DefinitieHet periodiek rijzen en dalen van het water als gevolg van de aantrekkingskrachten van maan en zon.
Synoniemgetijde, getijden, tij
Toelichting op definitieDoen zich geen verstorende weersinvloeden voor dan treedt het zogenaamde astronomisch getij op.

Het getijde, tij of getij is de periodieke wisseling van de waterstand, en de daarmee samenhangende getijstroom, die op Aarde optreedt als gevolg van de zwaartekracht van de Maan en, in mindere mate, die van de Zon.

Deze verklaring van het verschijnsel werd in 1687 voor het eerst door Isaac Newton gegeven. Newtons theorie werd in 1740 door Daniel Bernoulli uitgebreid tot het evenwichtsgetij, dat ten onrechte vaak aan Newton zelf wordt toegeschreven. In 1776 werd de theorie door Pierre-Simon Laplace verder uitgebouwd tot een dynamische theorie van het getij, waarmee in principe het gedrag van ieder deeltje onder invloed van een veranderende getijdenkracht en op een draaiende aarde voorspeld moet kunnen worden. Belangrijke bijdragen aan de analyse en het voorspellen van het getij werden geleverd door William Thomson (Lord Kelvin) in 1867, George Howard Darwin in 1899 en Arthur Thomas Doodson in 1921.

Doordat het getij op een locatie bepaald wordt door veel factoren, waaronder de afstand van de locatie tot de evenaar, de waterdiepte, en de aanwezigheid en vorm van landmassa's, vertoont het van plaats tot plaats grote verschillen. De getijvormen worden grofweg onderverdeeld in dubbeldaags getij, enkeldaags getij, en gemengd getij. De waterstand die daadwerkelijk optreedt wordt daarnaast niet alleen door het getij maar ook door weersomstandigheden als luchtdruk en wind bepaald.

De periode van het stijgen van het water heet vloed of opkomend tij, die van het dalen eb of afgaand tij. De maximale waterhoogte heet hoogwater of hoogtij, de minimale hoogte laagwater of laagtij. Wanneer de getijkrachten van Zon en Maan dezelfde richting hebben en zo elkaar versterken, is de amplitude van het getij het grootst; dit wordt springtij genoemd. Wanneer de genoemde getijkrachten haaks op elkaar staan en elkaar verzwakken, is het verschil tussen hoogwater en laagwater het kleinst, en wordt van doodtij gesproken.
Voorbeeldhttps://waterinfo.rws.nl/#!/kaart/astronomische-getij/
Exacte overeenkomsthttp://www.aquolex.nl/html5/?id=25263&type=term, https://nl.wikipedia.org/wiki/Getijde_(waterbeweging)
Video van
Classificatienummer-1.790.12
StatusConcept

Relaties

VertrekpuntRelatieEindpunten
getijBreder
getijBron van
getijGerelateerd
getijLid van Aquo

Afgeleide relaties

VertrekpuntRelatieEindpunt
astronomisch getij (Begrip)Bredergetij
doodtij (Begrip)Bredergetij
getijgolf (Begrip)Bredergetij
getijtafel (Begrip)Bredergetij
springtij (Begrip)Bredergetij
stormvloed (Begrip)Gerelateerdgetij
stroming (Begrip)Gerelateerdgetij
vloed (Begrip)Gerelateerdgetij
Rdf.jpg



https://www.youtube.com/watch?v=phOamtMWY4Q https://youtu.be/E9azUddKncg

1280px-200506_-_Mont_Saint-Michel_01.JPG
Mont Saint-Michel bij laagwater.

1280px-Vue_du_Mont_Saint-Michel.jpg
Mont Saint-Michel bij hoogwater